Persoonlijkheidstypen

Onlangs heb ik mij  laten verleiden om weer eens een workshop bij te wonen over persoonlijkheidstypen. Het ging om een typologie waar ik nog niet eerder kennis mee gemaakt had. U kent ze vast wel. Het zijn van die theoretische modellen die gebaseerd zijn op de inzichten van grootheden als Jung, Leary, Gurdjieff, etcetera.  Modellen waarin alle misverstanden, irritaties en conflicten in de wereld verklaard worden vanuit een tekort aan zelfkennis en een Babylonische spraakverwarring tussen de verschillende menstypen. Omgekeerd beloven ze dat een grondige kennis van het eigen persoonlijkheidstype en dat van anderen uitzicht biedt op een harmonieuze, succesvolle relatie met jezelf en je omgeving. Ze zijn dan ook erg populair; ook bij de overheid.

Zo’n workshop dus.

U kent vast ook wel de standaard voorbereiding van zo’n workshop. Een paar weken van tevoren   krijgt u een vragenlijst toegestuurd met daarin een aantal volstrekt onmogelijke dilemma’s. Na beantwoording - met de moed der wanhoop - komt er per kerende post een prefab rapportje dat een beschrijving van het eigen, unieke, profiel bevat. U blijkt dan over waardevolle talenten te beschikken die helaas hand in hand gaan met ongemakkelijke of zelfs pijnlijke blinde vlekken, valkuilen, hinderlijke gewoontes en beperkingen. In mijn geval weken de scores op dramatische wijze af van die van de rest van de wereldbevolking. Dat gaf al te denken. Het rapportje bevatte ook een overzichtje van nare karaktertrekken die zichtbaar werden wanneer mijn persoonlijkheidstype uit balans raakte. Stuk voor stuk herkenbaarder dan mij lief was.

Heb ik er nu iets aan? Ach, het biedt, net als al die andere modellen, een ingang om gevoelige kwesties op een niet bedreigende manier bespreekbaar te maken. Een paar dagen na de workshop zat ik in een overleg dat nogal stroef verliep. Normaliter zou ik dat verontrustend vinden. Nu ook, maar opeens bedacht ik mij: ‘goh, al die mensen zitten dus in mijn blinde vlek!’ Dat klonk al een stuk beter.