Op het prikbord in de werkkamer van Hero Brinkman hangt een foto van een stralende politieman op de Amsterdamse Ten Katemarkt. ‘Ja, dat ben ik’, zegt Brinkman zichtbaar trots aan het einde van het vraaggesprek. Boven dit kiekje hangt een foto waarop nog jonge agenten in opleiding, onder wie de PVV’er vierentwintig jaar geleden, in de lens kijken. En helemaal leuk, er hangt een trucfoto die Brinkman van krakers, toch niet echt zijn politieke vrienden, cadeau kreeg. Hij staat er met twee collega’s van de politie op, maar dan drie keer zo klein afgebeeld. Op een paard, met een lans in de hand. Precies zoals destijds in een reclamecampagne van een grote verzekeringsmaatschappij.

De visie van de PVV op de overheid en het reduceren van het aantal ambtenaren. Dat is het gespreksonderwerp van het interview. Maar direct bij binnenkomst in de krappe fractiekamer zijn de rollen omgedraaid. De politicus vuurt vragen af over de enquête die re.Public mei vorig jaar hield over de PVV. Uitkomst: ambtenaren zouden het ‘een drama’ vinden als de partij van Geert Wilders in het kabinet zou belanden. Bovendien zei een meerderheid niet onder een PVV-minister te willen werken. ‘Hebben jullie ook gevraagd wat ambtenaren van de PvdA vinden? En of ze onder PvdA-bewindslieden willen werken? Waarom niet? En is het wel in de haak dat een blad dat overheidssubsidie ontvangt over zulke politiek gevoelige zaken onderzoek doet?’

De kou is wat uit de lucht als Brinkman hoort dat re.Public geen cent subsidie ontvangt. Dat het magazine een paar maanden na de enquête ook ambtenaren het woord gaf die op Wilders stemmen, brengt het gesprek in een wat rustiger vaarwater. Als de oud-politieman, begint te vertellen over de ideeën van zijn partij over de bestuurlijke inrichting van Nederland, is niets meer te merken van zijn irritatie.

Iedereen weet wat de PVV van integratie en immigratie vindt, maar wat zijn jullie ideeën over de overheid?
'We willen geen one-issuepartij zijn, maar tegelijkertijd kan men niet van ons verwachten dat we in de korte tijd dat we bestaan een compleet uitgewerkt programma hebben. Afgelopen jaar stond in het teken van het verbreden van ons programma. We hebben ons gezicht laten zien op het terrein van de zorg, de Antillen en defensie. Komend jaar gaan we als fractie onze visie over de Antillen en het binnenlands bestuur verder uitwerken. De grote lijnen zijn al wel duidelijk, maar over de invulling moet de fractie nog praten.'

Wat zijn die grote lijnen?
'We zijn voor een door de bevolking gekozen premier en burgemeester. De democratische waarde van de provincies is nog een discussiepunt voor de PVV, maar ik verwacht dat we als partij ook voor een gekozen commissaris van de koningin zullen zijn. De koningin verdwijnt als het aan ons ligt uit de regering. We zijn voor een ceremonieel koningschap, zoals in Zweden. De Eerste Kamer schaffen we af, want die is bedoeld als tegenhanger van de macht van de vorst. Dat is niet meer van deze tijd. Ook de waterschappen verdwijnen. Provincies kunnen dat werk prima overnemen. Gemeenten willen we zoveel mogelijk klein houden.'

Zijn jullie, net als Pim Fortuyn destijds, voor duizend gemeenten?
'Nee, het is eerder zo dat we tegen herindelingen zijn als de bevolking dat niet zit zitten. Dus stel dat drie gemeenten fuseren en de bewoners van één gemeente zijn tegen, dan blijft die gemeente gewoon zelfstandig.'

De PVV vindt dat provincies zich tot afgebakende kerntaken moeten beperken. Moeten gemeenten ook minder gaan doen?
'Sommige provincies, zoals Noord-Holland, doen zelfs aan ontwikkelingshulp. Dat moet echt stoppen. Hiervoor hebben we nou juist de centrale overheid. Ik zie ook dat gemeenten soms hun boekje te buiten gaan, maar ik verwacht dat we minder aan de kerntaken van gemeenten zullen sleutelen dan aan die van provincies. Wat ik op gemeentelijk niveau erg belangrijk vindt, is dat de overhead flink verminderd. Die is onacceptabel groot. Zowel gemeten aan het aantal mensen, als aan wat er wordt verdiend.'

In het laatste verkiezingsprogramma staat dat de PVV het aantal agenten, verplegers en onderwijzers flink wil uitbreiden. Jullie willen ook de belastingen flink verlagen. Hoe betalen jullie dat allemaal?
'We snijden ongelooflijk in linkse hobby's, zoals media, cultuur en ontwikkelingssamenwerking. Volgens onze tegenbegroting, die we dit jaar voor het eerst hebben ingediend, levert dit vijfentwintig miljard euro op. Daar betalen we zowel de verlaging van de belasting van als de uitbreiding van de politie, de zorg en het onderwijs.'

Een andere bezuinigingspost is het aantal ambtenaren bij rijk, provincies, gemeenten en waterschappen. Met hoeveel mensen kan het minder?
'Dat is in onze tegenbegroting niet berekend. De overhead, zeg maar de ambtenaren die niet in de uitvoering zitten, moet in ieder geval onder de twintig procent blijven. Hij komt nu soms boven de dertig procent uit.'

Maar operaties om tot minder ambtenaren te komen, hebben nog nooit iets uitgehaald. Waarom zou de PVV dat wel lukken? Bij het rijk zijn er deze kabinetsperiode zesduizend ambtenaren bijgekomen, terwijl het streven is het ambtenarenbestand met 12.000 te verminderen.
'Het beleid is faliekant mislukt. Ik had onder een PvdA-minister ook niet anders verwacht dan dat de overheid zou groeien. Ze (Guusje ter Horst MvdK) gebruikt uitvluchten om haar falen te bedekken. Bijvoorbeeld dat het vorige kabinet verantwoordelijk is voor een deel van de groei. Wie gelooft dat nou? Toen het kabinet aantrad was toch bekend welk beleid er al was uitgezet?
‘Ik ben voor een andere aanpak om het aantal ambtenaren te beperken. De minister moet met gemeenten en provincies afspraken maken over aantallen. Als die niet gehaald worden, moet het rijk hen een bestuurlijke aanwijzing geven. Natuurlijk kan het rijk geen aanwijzing aan zichzelf geven. Als het aantal rijksambtenaren niet voldoende vermindert, is de Tweede Kamer aan zet. Omdat de coalitie er geen groot punt van maakt dat Ter Horst haar doelstellingen niet haalt, komt ze ermee weg.’

Je was zelf jarenlang ambtenaar. Hoe kijk jij tegen deze beroepsgroep aan?
'Ik heb absoluut geen negatieve kijk op ambtenaren. Integendeel: ze werken hard en zijn deskundig. Wel verstandig dat ze vaak van plek wisselen, maar dit terzijde. In de kern vind ik dat het bestuur ambtenaren vaak in de weg zit. Dat merkte ik ook als politieman in Amsterdam. In het gebied waar ik als buurtregisseur werkte, bij de Ten Katemarkt, waren er marktlui die alle regels aan hun laars lapten. Maar omdat ze het goed konden vinden met bestuurders, werd ze de hand boven het hoofd gehouden. Of neem nou de brandweer, die had keer op keer gewaarschuwd dat de El Tawheed moskee zeer brandgevaarlijk was. Er lagen wel drie rapporten bij de gemeente. Maar het stadsdeel greep niet in. Het bestuur was een PvdA-bolwerk. De betrokken portefeuillehouder van GroenLinks, ook verschrikkelijk natuurlijk.’ En meteen, zonder een pauze in te lassen: ‘Zo, staat dat er op?'

Tot slot toch nog even over de enquête van re.Public onder ambtenaren, waaruit bleek dat velen onder hen niet onder een PVV-bewindspersoon willen werken. Wat vond je van die uitslag?
'Die enquête is gehouden toen we net in de Kamer zaten. Dat vond ik niet kies. Iedereen had nog de LPF in zijn achterhoofd. Ook was de film Fitna net uit. Sommige geënquêteerden schrijven ook: stelletje racisten. Maar goed, het was ook een heftige periode. We hebben ons als partij inmiddels verbreed en bewezen dat we geen tweede LPF zijn. De PVV-fractie is heel gedisciplineerd. Ik denk dat jullie enquête onder ambtenaren een heel ander beeld zal laten zien als hij nu wordt gehouden.’