‘Ambtenaar moet leren denken vanuit de eindgebruiker’
Waarom een handboek om bureaucratie aan te pakken?
‘We zijn nu als Kafkabrigade 4 à 5 jaar bezig en hebben vooral zelf
veel onderzoek gedaan. Wat we nu willen is dat ambtenaren zelf aan de slag gaan.
Zich afvragen: “Is het logisch wat we doen met ons beleid.” Dat maakt niet uit
of het volgens onze methode is of via een eigen aanpak. Met dit praktische
handboek kunnen ambtenaren meer leren denken vanuit de eindgebruiker.’
Is dat zo nodig dan?
‘Ja. Wij denken dat het hard nodig is. Denk aan de Jeugdzorg en
vergunningenstelsels. Er zijn veel Kafkaanse situaties waar frustraties bestaan
onder burgers en ondernemers. Maar ook binnen de eigen organisaties. Door de
logica om te draaien, en dus meer vanuit de eindgebruiker te denken, kun je er
uitkomen en de situatie oplossen.’
Wat zijn de belangrijkste tips in het boek?
‘Op de eerste plaats. Luister naar de burgers en ondernemers. En niet
alleen naar wat jij van hen nodig hebt Gebruik degene voor wie je werkt ook als
expert als er een probleem is. En haal vervolgens je collega’s van andere
organisaties erbij om dingen uit te praten.’
Meer overleg tussen de partijen?
‘Nee. Ik pleit niet voor meer regulier overleg. Maar als er een
probleem is dat je niet zelf kunt oplossen wacht daar niet te lang mee. Haal
iedereen erbij die er mee te maken heeft.’

Lobke van de Meulen van de Kafkabrigade.
Jullie
pleiten ook voor de Kafkaknop. Wat is dat?
‘We merken dat niet alleen burgers en ondernemers vastlopen, maar ook
de ambtenaren achter het loket. Ze zien wanhopige burgers aan de balie met
meerdere problemen, die zij niet kunnen oplossen. Ze voelen zich machteloos en
er gebeurt uiteindelijk niks. De Kafkaknop is een meldpunt bij de leiding waar
de loketambtenaren terecht kunnen als ze iets niet kunnen oplossen.’
Kunnen ze nu ook al niet iets melden bij een leidinggevende?
‘Er is wel een aantal organisaties, dat er mee experimenteert. Maar hoe
simpel het klinkt, het gebeurt haast nog nergens.’
Wat kunnen we binnenkort nog meer van de Kafkabrigade verwachten?
‘We starten nu een brigade voor het minister van OCW om te kijken naar
de bureaucratie voor basisschooldirecteuren. Verder werken we voor de Welsh
Assembly Government, waar we ambtenaren opleiden om kafkabrigadier te worden. We
zijn na vijf jaar nog lang niet klaar.’