‘De korte weg naar werk is vaak niet de meest duurzame’, aldus Erick Hildebrand, beleidsmedewerker in Heerlen. Marijn van der Pas, woordvoerder van Stichting voor Vluchteling-Studenten (UAF): ‘Een vluchteling heeft vaak een ontzettende achterstand opgelopen. Hij is jaren onderweg en het officieel erkend worden als vluchteling gaat ook niet over één nacht ijs.’
Gemeenten helpen mensen in de bijstand, ook erkende asielzoekers, in de regel zo snel mogelijk aan werk. Studeren zit er dan vaak niet meer in. Zeker voor vluchtelingen ouder dan dertig, want zij komen vanaf die leeftijd niet meer in aanmerking voor studiefinanciering.
‘Zo zie je maar dat het Nederlandse systeem totaal niet aansluit op vluchtelingen. Dat de gemeente Heerlen de bijstand voor deze mensen verlengt als ze willen en kunnen studeren, is een unicum. Heerlen vervult op dit gebied dan ook een voortrekkersrol’, aldus van der Pas.
Het UAF helpt al jaren vluchtelingen met potentie aan een studie. De stichting betaalt de boeken en het collegegeld en eenmaal afgestudeerd moet er veertig procent worden terugbetaald. Heerlen gaat drieduizend euro betalen voor elke Heerlenaar die door de stichting wordt begeleid.
Uit een inventarisatie blijkt dat er ongeveer 42 vluchtelingen in de gemeente de capaciteit hebben om door te studeren. In een eerste proef zullen er 15 worden begeleid en vervolgens kan dit aantal doorgroeien.
Een vluchteling die van de gemeente de mogelijkheid krijgt door te studeren hoeft geen contract te ondertekenen dat hij voor een bepaald periode in de regio blijft werken. Maar het gevaar dat veel vluchtelingen uiteindelijk naar de Randstad vertrekken, is volgens de beleidsmedewerker niet groot. ‘We vertrouwen op de kracht van onze regio, het is een mooi gebied met veel mogelijkheden. Bovendien blijven ook de meeste Nederlandse studenten van de hogeschool of het mbo in het gebied.’
Na vier jaar studie krijgen mensen volgens Hildebrand een bepaalde voeling met de regio en de mensen. ‘Het gebrek aan hoger opgeleiden komt dan ook niet doordat iedereen vertrekt; het komt puur door vergrijzing en ontgroening.’
