Crisisplannen rijp voor de prullenbak
Bij incidenten blijkt vaak dat vooraf opgestelde plannen niet (volledig) uitgevoerd worden of dat ze onvoldoende aangrijpingspunten bieden om een crisis te beheersen.
Dat concludeerde de Inspectie Openbare Orde en Veiligheid al in 2003. En die situatie is nog steeds onveranderd, aldus experts in het deze week verschenen boek ‘Plannen in de praktijk, praktijk in de plannen’. Daaruit blijkt zelfs dat talloze evaluaties van incidenten suggereren dat de plannen in het geheel niet gebruikt worden in de zogenaamde ‘acute responsfase’
De deskundigen van de Technische Universiteit Delft, de gemeente Amsterdam en adviesbureau Berenschot wijten het niet gebruiken van de plannen aan de kloof die er bestaat tussen crisisbeheersingsplannen en -praktijk. ‘Plannen worden zo gemaakt dat ze in de praktijk onbruikbaar zijn’, vertelt Peter van Zanten, één van de auteurs en senior managing consultant bij Berenschot. ‘Ze herbergen vooral elementen van een leerboek en er wordt veel verantwoording in afgelegd, bijvoorbeeld aan een gemeenteraad. Ergens weggestopt staan er dan ook nog wat zaken in die bruikbaar zijn bij crises.’
Volgens Van Zanten dienen de leerelementen en de verantwoording linea recta uit de crisisbeheersingsplannen te verdwijnen. ‘De ambtenaren die de plannen maken, moeten eens in de huid kruipen van degenen die er in crisissituaties mee moeten werken. Of nog beter: ze moeten degenen die daadwerkelijk met een crisisbeheersingsplan aan de slag moeten, betrekken bij het maken van dat plan.’
De experts namen voor hun publicatie het Rampbestrijdingsplan Metro van de brandweer Amsterdam-Amstelland onder de loep. Als verwacht: het werd nagenoeg niet gebruikt bij de uitruk van eenheden. Bovendien werd duidelijk dat verschillende functiegroepen allen een verschillende informatiebehoefte hadden. Van Zanten: ‘Met die informatie konden we het plan inkorten tot twee A4’tjes: een besparing van achtennegentig procent van het aantal pagina’s. Én het wordt nu tijdens crisissituaties gebruikt. Dus breng die boekwerken van honderden pagina’s heel snel terug tot een kleiner formaat.’
