Geef regie re-integratie uit handen, het loont
De afgelopen zes jaar volgde Divosa - de vereniging van directeuren van sociale diensten - de gemeenten die werken met het persoonsgebonden budget (prb) voor mensen met een bijstandsuitkering (zie kader). De resultaten zijn afgelopen donderdag bekend gemaakt. ‘Er zijn slechts vijftien gemeenten heel serieus met het instrument bezig’, vertelt onderzoeker Hans Bosselaar. ‘Het is opvallend dat een middel dat zo positief werkt, zo weinig wordt gebruikt.’
Hanne Overbeek, projectmanager van Divosa, denkt dat de geringe populariteit te maken heeft met oude mechanismen en scepsis van klantmanagers van sociale diensten. ‘We zijn gewend te denken dat wij wel weten wat goed is voor mensen. En klantmanagers zijn bang dat ze hun professionaliteit niet meer nodig hebben als klanten zelf mogen kiezen hoe ze hun re-integratie aanpakken. Maar dat blijkt niet zo te zijn. Verder aarzelen ook beleidsmedewerkers en managers om het middel te gebruiken, omdat het bijvoorbeeld niet goed past in de aanbestedingsprocedures.’
‘Klantmanagers die er mee bezig zijn, voelen zich niet overbodig. Integendeel, ze ervaren het juist als heel intensief’, zegt Maarten van ‘t Eind, beleidsmedewerker van de gemeente Almere en projectleider van een pilot met het persoonsgebonden re-integratiebudget. Zijn ervaringen met het prb zijn positief. ‘Klanten zijn meer gemotiveerd omdat ze meer zeggenschap hebben over hun eigen re-integratie. Ze kunnen een traject uitzoeken dat bij hen past, bijvoorbeeld een kappersopleiding of een taxichauffeurdiploma.’
Ook uit het onderzoek van Divosa blijkt dat mensen die een prb-traject volgen enthousiast zijn. Overbeek: ‘Ze hebben de regie over hun eigen traject en op het moment dat ze aan het werk gaan, hebben ze dat te danken aan hun eigen inspanningen.’
Minstens zo belangrijk als enthousiaste klanten en medewerkers zijn de resultaten van de persoonsgebonden trajecten. En ook die zijn positief. Onderzoeker Bosselaar: ‘Een prb-traject is duurder – zo’n duizend euro meer per klant – maar de uitstroom is hoger en er is minder terugval. De kosten per geslaagd re-integratietraject zijn dus lager.’
Dat de slagingskans groter is, heeft er ook mee te maken dat trajecten op het individu kunnen worden toegesneden. Overbeek: ‘Ik ken iemand die clown is geworden. Dat had via de standaardtrajecten niet gekund.’
Het persoonsgebonden re-integratiebudget vraagt van gemeenten wel een andere manier van werken. ‘De klant wordt zelf een beetje beleidsmaker, dat moet je wel aandurven als gemeente’, zegt Bosselaar. ‘En wij zien vaak dat gemeenten na een pilot het prb-traject “inbedden” in hun beleid. En dan verslapt de aandacht en valt men terug in oude mechanismen.’ Maarten van ’t Eind gaat Almere adviseren om met de trajecten door te gaan. Hij verwacht dat Almere in ieder geval de keuze voor een prb-traject mogelijk blijft maken.
Reacties (3)
Gokhan Coban | 04 maart 2010 14:45
Hallo,
In de afgelopen jaren heb ik veel sociale diensten van binnen gezien. Er valt een hoop te verbeteren in de inrichting van de gemeentelijke sociale diensten. Met name als het gaat om de taken en verantwoordelijkheden van de klantmanagers.
In de huidige inrichting van de sociale diensten hebben de klantmanagers de volledige regie over trajecten. Hierdoor is een soort bedrijfscultuur ontstaan waar bij de regierol van de klantmanagers wordt verward met een machtspositie. Anders gezegt: REGIE = MACHT!
Door de klantmanagers de regie te laten voeren ontstaat een vreemde situatie. Dit uit zicht in de volgende twee situaties:
1: Het is aan de klantmanager of een kandidaat wel of niet wordt aangemeld op een re-integratietraject. De keuze voor een bepaalde traject is meestal erg subjectief en afhankelijk van de visie van de betreffende klantmanager.
2: Klantmanagers voeren regie en hebben daaardoor (bijna) geen uitvoerende taken meer. Meestal bevindt de klantmanager zich in een "snoepwinkel" van allerlei trajecten die zij kan inkopen bij verschillende re-integratiebureaus. Hierdoor worden verschillende "taken en verantwoordelijkheden" gedelegeerd aan een contractpartner (re-integratiebureau). De kerntaken zoals begeleiden, re-integreren jobcoaching e.d. worden niet meer door de klantmanager zelf gedaan maar veel eerder ingekocht.
Bovenstaande punten komen meestal de client uitkeringsgerechtigde niet ten goede. Een PRB zou een oplossing kunnen bieden. Maar nog beter is om de re-integratie richting de arbeidsmarkt samen met de werkgevers te organiseren en de regierol van de klantmanagers om te buigen naar een coördinerende rol. Een rol waarbij de klantmanager niet meer zelf beslist over de "match" maar de match organiseert en coördineert.
Voor die gene die hier meer over wilt weten ben ik best bereid om toelichting te geven op deze aanpak.
Groet,
Gökhan Çoban
gokhan.coban@capgemini.com.
Gokhan Coban | 04 maart 2010 14:48
Hallo,
In de afgelopen jaren heb ik veel sociale diensten van binnen gezien. Er valt een hoop te verbeteren in de inrichting van de gemeentelijke sociale diensten. Met name als het gaat om de taken en verantwoordelijkheden van de klantmanagers.
In de huidige inrichting van de sociale diensten hebben de klantmanagers de volledige regie over trajecten. Hierdoor is een soort bedrijfscultuur ontstaan waar bij de regierol van de klantmanagers wordt verward met een machtspositie. Anders gezegt: REGIE = MACHT!
Door de klantmanagers de regie te laten voeren ontstaat een vreemde situatie. Dit uit zicht in de volgende twee situaties:
1: Het is aan de klantmanager of een kandidaat wel of niet wordt aangemeld op een re-integratietraject. De keuze voor een bepaalde traject is meestal erg subjectief en afhankelijk van de visie van de betreffende klantmanager.
2: Klantmanagers voeren regie en hebben daaardoor (bijna) geen uitvoerende taken meer. Meestal bevindt de klantmanager zich in een "snoepwinkel" van allerlei trajecten die zij kan inkopen bij verschillende re-integratiebureaus. Hierdoor worden verschillende "taken en verantwoordelijkheden" gedelegeerd aan een contractpartner (re-integratiebureau). De kerntaken zoals begeleiden, re-integreren jobcoaching e.d. worden niet meer door de klantmanager zelf gedaan maar veel eerder ingekocht.
Bovenstaande punten komen meestal de client uitkeringsgerechtigde niet ten goede. Een PRB zou een oplossing kunnen bieden. Maar nog beter is om de re-integratie richting de arbeidsmarkt samen met de werkgevers te organiseren en de regierol van de klantmanagers om te buigen naar een coördinerende rol. Een rol waarbij de klantmanager niet meer zelf beslist over de "match" maar de match organiseert en coördineert.
Voor die gene die hier meer over wilt weten ben ik best bereid om toelichting te geven op deze aanpak.
Groet,
Gökhan Çoban
gokhancoban@yahoo.com
Peter Coopmans | 06 maart 2010 12:44
Geplaatst door: Peter Coopmans
Het geven van een PRB is een veel effectiever instrument om mensen te motiveren zelf actief naar een baan te zoeken. De effectiviteit van zowel het UWV als de commerciele re-integratiebureaus is laag. In de gedachte van D66, waar ik actief lid van ben, is het zelfbewust handelen en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen carriere en kansen op de arbeidsmarkt een belangrijk uitgangspunt. Te veel is tot nu toe gedacht dat mensen aan alle kanten gestimuleerd moeten worden, sollicitatiecursussen moeten volgen en begeleid moeten worden door een jobcoach. Naar mijn mening motiveert een PRB veel meer de eigen inzet, dan de puschen, duwen en trekken en zoeken naar een geschikte baan door een coach. Je wacht immers af waar de ander mee komt en je kunt op je gemak zonder last te hebben van je geweten een aaanbod afwijzen. Je voelt je niet verantwoordelijk voor dat zoekproces. Werkt men niet Het niet meewerken zal veel meer afnemen. Mits er strenge voorwaarden aan het geven van zo'n PRB worden verbonden.
Bovendien kan in het kader van bezuinigingen bespaard worden op extra dure uitgaven van Re-integratiebureaus en kan op de personeelsbezetting van het UWV en/of het werkbedrijf worden beknot. Een goed voorbeeld van effectief bemiddelen zijn de werkzaamheden van de Arbeidsbemiddelingscentra, ook wel Poortwachterscentra genoemd, waar mensen tijdens hun arbeidsongeschiktheidsperiode of bij tijdelijk of blijvend overbodig worden bij de onderneming of instelling waar men werkt, vanwege herstructurering of reorganisatie, gericht worden herplaatst bij een andere werkgever, worden omgeschoold, gedetacheerd of tijdelijk word en geplaatst bij een andere werkgever. Deze centra zijn initiatieven van werkgeverorganisaties, MKB's en Horeca- ondernemingen en instellingen in een stad of regio. Zij hebben via een convenant met elkaar afspraken gemaakt over de uitwisseling van elkaars mobiliteitswensen, houden sollicitatie en plaatsingsbijeenkomsten met de HRM-managers, houden scholingsbijeenkomsten en vacaturemarkten om elkaar te helpen. Ook worden er sluitende en bindende arbeidsvoorwaarden afgesproken, waarbij de werknemer niet wordt benadeeld. In onze gemeente worden opmerkelijke resultaten behaald en wordt er enorm bespaart op bemddeling en plaatsingskosten en ziekengeld. Men heeft dus ook geen extra overheidssubsidies nodig. Dus met een PRB heb je heel veel meer mogelijkheden om in realiteit aan een baan te komen.