Normalisatie rechtspositie ambtenaren Rechtspositie moderniseren om mobiliteit te bevorderen

Alle werknemers dezelfde rechten en plichten. Dat is de belangrijkste principiële reden voor Tweede Kamerleden Fatma Koser Kaya (D66) en Eddy van Hijum (CDA) om een wetsvoorstel in te dienen waarmee de rechtspositie van ambtenaren wordt gelijkgesteld aan die van werknemers in het bedrijfsleven. Na het reces behandelt de Kamer het plan.

D66-Kamerlid Koser Kaya wil al langer dat de rechtspositie van ambtenaren gelijkgesteld wordt aan die van andere werknemers. Ze noemt het ‘een principieel punt’. ‘Medewerkers van willekeurig welk bedrijf moeten gelijk behandeld worden.’ Het staat de politica onder meer tegen dat ambtenaren hun ontslag tot aan de Centrale Raad van Beroep mogen aanvechten, terwijl dat in de marktsector niet kan. ‘Ik kan dat niet uitleggen. Het werkt juridiserend en maakt dat mensen op hun plek blijven.’

Doorstroom

Met het voorstel willen de initiatiefnemers de doorstroom van ambtenaren binnen de overheid, en de uitwisseling tussen overheid en bedrijfsleven vergroten. ‘Met name jongeren moeten nu het veld ruimen,’ zegt Koser Kaya. ‘De interne doorstroom is heel moeilijk, laat staan de doorstroom naar buiten de overheid. Heel veel mensen in de ambtenarij durven dat vaak niet aan, omdat daar andere regels gelden’.

Koser Kaya ziet dat beeld bevestigd in de uitkomsten van de enquête die re.Public hield onder bijna 250 ambtenaren. Terwijl tweederde van de ambtenaren onder de veertig het initiatief steunt, vinden vier van de vijf 40-plussers dat de status ongewijzigd moet blijven. Koser Kaya: ‘Je ziet dat vooral jongeren geen kansen krijgen. Als je doorstroom wilt, moet je die rechtspositie moderniseren.’ Van Hijum: ‘De juridisering van arbeidsverhoudingen werkt tot zekere hoogte belemmerend. Zelfs tegen de uitkomsten van een functioneringsgesprek mag bezwaar worden aangetekend. Jonge ambtenaren met wie ik spreek, vinden ook dat daar wat meer scherpte in kan.’

Waarborgen
Van Hijum benadrukt dat het niet zo is dat ambtenaren die in de nieuwe situatie worden ontslagen, helemaal geen rechtsbescherming meer genieten. ‘Wij verwachten dat het civiele recht daar meer dan genoeg waarborgen voor biedt,’ zegt de CDA’er. ‘Hoofdpunt blijft voor ons dat werken voor de publieke zaak een bijzonderheid blijft. Dat karakter willen we waarborgen. Maar het bestuursrecht leent zich niet voor het reguleren van arbeidsverhoudingen.’

Woensdagochtend stuurde het tweetal nog een wijziging van het voorstel naar de Tweede Kamer. Daarin worden politieagenten – net als militairen – buiten het wetsvoorstel gehouden. De Kamer had daar eerder om gevraagd. Van Hijum: ‘Is er een reden om afspraken die je maakt over arbeidstijen en salarissen op een bijzondere manier te regelen? Voor politieagenten en militairen geldt dat er heel directief gevraagd kan worden om direct inzetbaar te zijn. Ze hebben ook geen stakingsrecht. Dat geldt voor normale ambtenaren in veel mindere mate.’