Bonus-malussysteem Groter bewustzijn Rijk in dienst nemen Wajongers noodzakelijk

De rijksoverheid moet op zoek naar een andere manier om meer gedeeltelijk arbeidsongeschikte ambtenaren aan te nemen. De Universiteit Leiden meent dat een zogenoemd bonus-malussysteem juist averechts werkt, en roept verantwoordelijk minister Spies (BZK) op om eerst het bewustzijn bij de rijksoverheid te vergroten.

Volgens het bonus-malussysteem zouden overheidswerkgevers een quotum van 1 procent opgelegd krijgen. Nemen ze minder personeel met onder meer een Wajonguitkering aan, dan krijgen ze een boete (malus). Ministeries met meer gedeeltelijk arbeidsongeschikte ambtenaren dan verplicht, krijgen juist een bonus.

Maar eerdere pogingen om met een bonus-malussysteem te werken, werkten contraproductief, stelt de Universiteit Leiden na een literatuurstudie in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken. In 1992 werd via wetgeving de bonus-malus ingevoerd om de instroom in de Ziektewet te beperken en de uitstroom ervan te bevorderen. Maar werkgevers hadden kritiek op de boete de ze begin jaren negentig kregen wanneer ze te weinig gedeeltelijk arbeidsongeschikt personeel aannamen, simpelweg omdat het ‘in een aanzienlijk aantal gevallen in redelijkheid niet mogelijk is passende arbeid aan de werknemer aan te bieden', aldus de onderzoekers. Onder meer de gemeente Amsterdam werkte met een dergelijke regeling, die in 1995 alweer afgeschaft werd.

Daarnaast, concluderen de onderzoekers, ontbreekt het geld, de tijd en de politieke wil voor een dergelijk systeem, dat op lange termijn het effect verliest. Ook is het moeilijk te handhaven.

De universiteit moedigt BZK nu aan eerst het bewustzijn bij overheidswerkgevers te vergroten, en meer aandacht te besteden aan de capaciteit en de gelegenheid om gedeeltelijk arbeidsongeschikte ambtenaren te plaatsen. De PvdA had minister Spies in november vorig jaar gevraagd om een dergelijk onderzoek uit te voeren.