Maar dat is nu veranderd. President Obama tekende in januari voor een ruimere interpretatie van de wet op Freedom of Information. Het motto is nu ‘when in doubt, let it out' geworden.

Men hoopt dat er met de nieuwe openheid eveneens een digitale sprong vooruit zal worden gemaakt. Het federale overheidsapparaat maakt vaak maar mondjesmaat gebruik van webapplicaties. Van het online invullen van vragenformulieren tot en met het openbaar maken van overheidsdocumenten via het web: het gebeurt op lang zo’n grote schaal niet als bij ons en het gaat er soms verre van geavanceerd aan toe. Wat dat betreft liep de commissie-Wallage in 2001 reeds voor de Amerikaanse troepen uit. Die adviseerde toen ten faveure van openbaarmaking en dat advies ging hand in hand met een pleidooi voor gebruik van internet om dat doel te bereiken. De federale overheid in de VS ligt sindsdien flink op ons achter.

Soms mocht het gewoon niet. Dan waren ambtenaren met de handen op de rug gebonden. Een informatief filmpje op YouTube zetten, behoort bijvoorbeeld niet tot de mogelijkheden. Want dan zou de federale overheid moeten instemmen met de gebruikersvoorwaarden van YouTube. Die voorwaarden vallen onder de wet van Californië en de federale overheid mag zich eenmaal niet zomaar schikken naar de regels van de staten. Bovendien is zo’n filmpje niet voor iedereen begrijpelijk: voor visueel gehandicapten zou er tegelijkertijd een transcript beschikbaar moeten zijn en externe websites kunnen daar niet altijd voor zorgen.

Maar soms mocht het wel en kon het best – en gebeurde het alsnog niet. Het openbaar bestuur wist altijd met prachtige redenen te komen om digitale vooruitgang uit de weg te gaan. Het State Department was er bijvoorbeeld een ster in. Waarom had dit ministerie geen elektronische formulieren? Omdat ze uit PDF’s zo lastig tekst konden kopiëren, luidde het officiële antwoord. Gewoon alles met de hand overtypen, dat was veel makkelijker.